شنبه تا پنجشنبه 08:00 - 17:00

مشهد، پیامبر اعظم ۱۳، پلاک۸

05136677188 09155599317

خوراک دام و طیور

معرفی منابع خوراک دام و طیور

برای موفقیت در پرورش دام و طیور، نیاز به شناخت خوراک مصرفی دام پرورشی خود را داریم تا عملکرد مناسبی را در طی دوره­ی تولیدی داشته باشیم. خوراک مصرفی دام و طیور شامل چه اقلامی هستند؟ به چه موادی خوراک دام می­گویند؟ در این مقاله به بررسی منابع خوراک دام و طیور می­پردازیم.

منابع خوراک دام و طیور

خوراک[۱] چیست؟
ترکیبی از نباتات، محصولات گیاهی و گاها فرآورده­های دامی که توسط حیوان خورده می­شوند و سپس مورد هضم و جذب قرار می­گیرند را خوراک می­گویند و به آن بخش از خوراک که به مصرف واقعی حیوان می­رسد ماده مغذی[۲] می­گویند.

برای شناخت بهتر خوراک دام و طیور آنها را به دو دسته تقسیم می­کنیم:

  1. خوراک­های انرژی­زا
  2. خوراک­های پروتئینی

خوراک­های انرژی­زا

لازمه ­ی انجام هرکاری وجود انرژی است و در بدن دام نیز برای اعمال حیاتی نظیر:نگهداری،رشد و نمو نیاز به انرژی داریم که این بخش از نیاز دام را از خوراک­های انرژی­زا تامین می­کنیم.
خوراکی که میزان پروتئین آن کمتر از ۲۰درصد و الیاف موجود در آن کمتر از ۱۸درصد باشد را جز خوراک انرژی زا دسته بندی می­کنیم که بیشتر شامل غلات،فرآورده­های فرعی آنها،روغن­ها،چربی­ها و ملاس­ها می­باشد.

ذرت

مهم­ترین غله و همچنین پرمصرف ترین خوراک در تغذیه دام و طیور است.رقم­های مختلفی از ذرت در سراسر دنیا کشت می­شود که بعضی آنها صرفا مصرف انسانی دارند و بعضی فقط در اقلیم­های خاص عمل آوری می­شوند،ولی در اینجا به رقمی که بیشتر در کشورمان مورد مصرف قرار می­گیرد،یعنی ذرت زرد، می­پردازیم. ذرت حاوی پروتئین پایین و از لحاظ اسیدآمینه­های ضروری نیز فقیر می­باشد. ذرت حاوی مقدار زیادی نشاسته و چربی و مقدار کمی فیبر است. قابلیت هضم بالایی دارد به همین جهت ذرت را شاخص در نظر می­گیریم و دیگر غلات را با ذرت مقایسه می­کنیم.

بخش قابل توجهی از جیره طیور را ذرت تشکیل می­دهد حدود ۲۰ تا ۵۰ درصد خوراک طیور را در طی دوره پرورش را ذرت تشکیل می­دهد. در تغذیه دام بسته به دام پرورشی از ۱۰ تا ۳۰ درصد خوراک می­توان از ذرت استفاده کرد.

مواد تشکیل دهندهمیزان
نشاسته۷۲-۶۷%
پروتئین۱۲-۸%
چربی۸-۲%
فیبر۳-۲%
سایر مواد۱.۵%

گندم
گندم جز آن دسته از غلاتی است که مصرف انسانی دارد و در جوامعی که مصرف آرد بیشتری دارند دسترسی به این غله سخت­تر و گران­تر می­باشد.

ارزش تغذیه­ای گندم تا حدودی معادل ذرت است البته میزان پروتئین گندم بسته به رقم کاشت شده و اقیلم متفاوت است، ولی بطور کلی کیفیت پروتئین گندم نسبت به ذرت بهتر است(کیفیت پروتئین سبوس و جوانه گندم بهتر از سایر قسمت­های آن است.) یکی از پرکاربرد ترین مصارف گندم در کارخانجات خوراک به عنوان ماده­ای با چسبندگی پلت است. مخلوط پروتئین­های موجود در آندوسپرم اغلب گلوتن نامیده می­شود. گلوتن خاصیتی الاستیکی دارد و شاخصی برای یک آرد خوب است.
اگر قیمت گندم پایین باشد می­توان بطور کامل در خوراک دام استفاده کرد، موجب کاهش اشتها در دام می­شود.
در خوراک طیور بهتر است در هفته­های ابتدایی از گندم استفاده نشود و با رشد جوجه بصورت تدریجی وارد خوراک شود و نهایتا می­تواند به ۳۰ درصد جیره برسد بیشتر از این مقدار باعث خونریزی پیش معده می­شود. (باید توجه داشت که هنگام استفاده از گندم در جیره باید از مولتی آنزیم نیز استفاده کرد).

جو
غله­ای با انرژی و پروتئین متوسط که بین پرورش دهندگان بشدت محبوب است در خوراک گاو،گوسفند و اسب می­توانیم بخش متراکم خوراک بطور کامل از جو تامین کنیم ولی در طیور بدلیل وجود پلی ساکارید­های غیر نشاسته­ ای[۳] نمی توانیم بیش از ۱۵درصد در جیره استفاده کنیم. در مرغان تخمگذار باعث کثیفی تخم مرغ و در طیور گوشتی باعث سفته شدن لاشه بدلیل کمتر بودن چربی نسبت به ذرت است.

خوراک­های پروتئینی

کنجاله سویا
کنجاله سویا پس از روغن کشی دانه سویا(روغن کشی بصورت مکانیکی یا بااستفاده از حلالهایی مثل هگزان انجام می­گیرد.)برای مصارف حیوانی آماده میگردد به رغم وجود پروتئین بالا این کنجاله از دو اسیدآمینه سیستئین و میتونین کمبود دارد که خوراک طیور که تک معده­ای هستند با توجه شود زیرا طیور این اسیدآمینه­ها را نمی­توانند سنتز کنند. سویا همچنین از نظر کلسیم، فسفر، کاروتن و ویتامین D نیز کمبود دارد.کنجاله سویا پرمصرف ترین کنجاله در بین کنجاله­های دیگر را دارد و بخاطر شکلش تقلابات زیادی هنگام فروش شکل میگیرد باید حتما آزمایش هایی را بر روی کنجاله سویا انجام گیرد.

  1. پروتئین خام
  2. خاکستر
  3. حلالیت پتاسیم هیدروکسید
  4. تست حجمی-وزنی

در مقالات بعدی بطور کامل­تری در رابطه با آزمایش­های کنجاله سویا توضیح خواهیم داد.

کنجاله آفتابگردان

این کنجاله از اهمیت بالایی در بعضی نقاط جهان برخوردار است بعد از روغن کشی مانند کنجاله سویا دو نوع کنجاله به میدهد نوع اول با پوسته که پروتئین کمتری دارد و نوع دوم بدون پوسته که پروتئین بیشتری دارد.استفاده از بیش از ۴درصد در جیره های مرغان تخمگذار بدلیل داشتن تری متیل آمین باعث ایجاد بوی بد در تخم مرغ میگردد و همچنین نیاز به اضافه کردن لیزین نیز داریم. در جیره گاوهای ِشیری تا ۲۰ درصد و در جیره گوسفندان تا ۱۵ درصد نهایتا می­توان استفاده کرد.


[۱] Feed

[۲] Nutrient

[۳]Non starch polysaccharides

سایر مقالات

کنترل کیفیت واکسیناسیون طیور

کنترل کیفیت واکسیناسیون طیور

زمانی بهترین نتایج از واکسیناسیون بدست می آید که مراحل تجویز آن به درستی طی شده و نظارت صحیح بر …

بیشتر →
واکسيناسيون داخل چشمی (قطره چشمی) يا قطره بینی

واکسیناسیون داخل چشمی (قطره چشمی) یا قطره بینی

تمام طیور گوشتی و تخم گذار در دوران پرورش نیاز به واکسن دارند. واکسن از درگیری طیور با بیماری های …

بیشتر →
واکسیناسیون در پرورش طیور

نحوه واکسیناسیون در فارم پرورش طیور

روش های متفاوتی برای واکسیناسیون تعداد زیادی پرنده در سیستم های بزرگ تولیدی وجود دارد. در صنایع پیشرفته پرورش طیور، …

بیشتر →
خوراک دام و طیور

معرفی منابع خوراک دام و طیور

برای موفقیت در پرورش دام و طیور، نیاز به شناخت خوراک مصرفی دام پرورشی خود را داریم تا عملکرد مناسبی …

بیشتر →
واکسن مارک

واکسن مارک، آماده سازی واکسن مارک

فرآیند مخلوط نمودن و آماده سازی واکسن را در یک اتاق پاکیزه و استریل انجام دهید، بهتر است که این …

بیشتر →
واکسیناسیون مرغ نژاد کاپ

راهنمای کاربردی واکسن و واکسیناسیون در مرغ های نژاد کاب

تمام طیور گوشتی و تخم گذار در دوران پرورش نیاز به واکسن دارند. واکسن از درگیری طیور با بیماری های …

بیشتر →

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن